Nitric oxide wordt vaak genoemd in de wereld van sport en prestaties. Atleten gebruiken supplementen die de productie van nitric oxide ondersteunen om hun doorbloeding te verbeteren en hun prestaties te optimaliseren. Lange tijd werd het molecuul daarom vooral gezien als iets voor sporters.

De laatste jaren laat wetenschappelijk onderzoek echter zien dat nitric oxide een veel bredere rol speelt in het menselijk lichaam. Dit kleine molecuul blijkt betrokken te zijn bij essentiële processen zoals bloedcirculatie, zuurstoftoevoer, energieproductie en zelfs hersenfunctie. Daardoor groeit de interesse in nitric oxide niet alleen binnen de sportwereld, maar ook binnen onderzoek naar cardiovasculaire gezondheid, veroudering en metabolische processen (1,2).

In deze blog leggen we uit wat nitric oxide precies is, hoe het in het lichaam wordt aangemaakt, waarom het zo belangrijk is voor de doorbloeding en welke rol voeding en leefstijl kunnen spelen bij het ondersteunen van de natuurlijke productie.

Wat is Nitric Oxide?

Nitric oxide (NO) is een gasvormig molecuul dat door het lichaam zelf wordt geproduceerd. Ondanks dat het molecuul extreem klein en kortlevend is, heeft het een grote invloed op verschillende fysiologische processen.

Het lichaam maakt nitric oxide aan uit het aminozuur L-arginine via enzymen die nitric oxide synthase (NOS) worden genoemd. Daarnaast kan het lichaam nitric oxide produceren via een tweede route: de nitraat-nitriet-NO route, waarbij nitraten uit voeding worden omgezet in nitric oxide (3).

Deze tweede route speelt een belangrijke rol wanneer de enzymatische productie van nitric oxide minder efficiënt verloopt, bijvoorbeeld door veroudering, stress of een verminderde bloedvatfunctie.

Nitric oxide werkt in het lichaam voornamelijk als signaalmolecuul. Het geeft signalen door tussen cellen en helpt onder andere bij het ontspannen van bloedvaten, waardoor de doorbloeding verbetert.

Wat doet Nitric Oxide in het lichaam?

Hoewel nitric oxide vaak wordt gekoppeld aan sportprestaties, heeft het molecuul veel meer functies.

Doorbloeding en bloedvaten

Een van de belangrijkste functies van nitric oxide is het verwijden van bloedvaten. Wanneer nitric oxide wordt vrijgegeven door de binnenwand van bloedvaten, ontspannen de gladde spiercellen in de vaatwand. Hierdoor kunnen bloedvaten zich verwijden, wat leidt tot een betere doorbloeding.

Een goede bloedcirculatie is essentieel voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen naar weefsels en organen (1).

Energie en zuurstoftoevoer

Wanneer de doorbloeding optimaal is, kunnen cellen efficiënter zuurstof en voedingsstoffen ontvangen. Dit ondersteunt de energieproductie in mitochondriën, de energiecentrales van onze cellen.

Daarom wordt nitric oxide vaak in verband gebracht met energie, fysieke prestaties en uithoudingsvermogen (2).

Hersenen en cognitieve functie

Ook in de hersenen speelt nitric oxide een belangrijke rol. Het molecuul is betrokken bij processen zoals neurotransmissie, bloedtoevoer naar hersenweefsel en signaaloverdracht tussen zenuwcellen.

Onderzoek suggereert dat een goede doorbloeding van de hersenen kan bijdragen aan cognitieve functies zoals concentratie, geheugen en mentale helderheid (4).

Nitric Oxide en veroudering

Naarmate mensen ouder worden, neemt de natuurlijke productie van nitric oxide geleidelijk af. Dit kan onder andere samenhangen met veranderingen in de functie van de bloedvatwand en een verminderde activiteit van het enzym nitric oxide synthase.

Een lagere beschikbaarheid van nitric oxide kan invloed hebben op processen zoals:

• doorbloeding
• bloeddrukregulatie
• zuurstoftoevoer naar weefsels

Om deze reden groeit de interesse in leefstijl en voeding die de natuurlijke productie van nitric oxide kunnen ondersteunen (2).

Voeding en Nitric Oxide

Een van de belangrijkste manieren waarop het lichaam nitric oxide kan produceren is via nitraten uit voeding.

Nitraten komen vooral voor in groene bladgroenten en bepaalde groenten zoals:

• spinazie
• rucola
• rode biet
• selderij
• sla

Wanneer we deze nitraten eten, worden ze in het lichaam omgezet via een keten van reacties:

nitraat – nitriet – nitric oxide

Deze route kan een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van de nitric oxide beschikbaarheid in het lichaam (3).

Leefstijl en nitric oxide productie

Naast voeding kunnen ook andere factoren invloed hebben op de productie van nitric oxide.

Onder andere:

• regelmatige beweging
• voldoende slaap
• een gevarieerd voedingspatroon
• stressmanagement

kunnen bijdragen aan een gezonde werking van het cardiovasculaire systeem.

Conclusie

Nitric oxide is een klein molecuul met een grote impact op het menselijk lichaam. Hoewel het lange tijd vooral bekend stond binnen de sportwereld, laat onderzoek zien dat nitric oxide een centrale rol speelt in belangrijke processen zoals doorbloeding, energieproductie en zuurstoftoevoer.

Een gezonde leefstijl en voeding rijk aan nitraten kunnen bijdragen aan het ondersteunen van de natuurlijke nitric oxide productie in het lichaam. Daarmee groeit de interesse in dit molecuul niet alleen binnen de wereld van sportprestaties, maar ook binnen onderzoek naar gezondheid en veroudering.

Referenties

1. Ignarro, L. J. (2002). Nitric oxide as a unique signaling molecule in the vascular system. Circulation Research, 91(2), 109–120.
2. Lundberg, J. O., & Weitzberg, E. (2013). Biology of nitrogen oxides in the gastrointestinal tract. Gut, 62(4), 616–629.
3. Lundberg, J. O., Gladwin, M. T., & Weitzberg, E. (2008). Nitrate and nitrite in biology, nutrition and therapeutics. Nature Chemical Biology, 4(9), 499–506.
4. Toda, N., Ayajiki, K., & Okamura, T. (2009). Nitric oxide and cerebral blood flow regulation. Pharmacological Reviews, 61(1), 62–97.